Tłumaczenia terminologii prawa

Tłumaczenia terminologii prawa
 
♦ Tłumaczenia prawnicze i sądowe Szczecin ♦ Agrypa Group ♦

 

1. Język prawny a język prawniczy.
2. Terminologia prawnicza.
3. Tłumaczone dokumenty prawnicze. 
4. Wykonywane tłumaczenia prawnicze. 
                                                                                                     

1. Język prawny a język prawniczy. 

Choć leksemy (wyrazy) ‘’prawny’’ i ‘’prawniczy’’ brzmią podobnie, mają jednak odmienną referencję (odniesienie). Język prawny to język, w którym spisane zostały akty prawne i dokumenty stworzone przez organy ustawodawcze. Natomiast język prawniczy, to język, który używają prawnicy stosujący i interpretujący prawo. Do tekstów prawnych należy zaliczyć rozporządzenia, ustawy, dekrety, konstytucję oraz umowy międzynarodowe. Z kolei do tekstów prawniczych zaliczają się różnorakie artykuły naukowe w kontekście prawniczym, analizy prawne oraz inne dokumenty nie będące tekstami prawnymi. 


2. Terminologia prawnicza. 

Język prawniczy ma charakter sformalizowany i bazuje na konstrukcjach myślowych o wysokim poziomie abstrakcji. Stosowanie prawa wymaga użycia pojęć prawnych i specjalistycznych terminów prawniczych wykluczających wszelkie możliwe nieporozumienia. Są to pojęcia nieużywane lub nieznane w języku potocznym (np. antychreza, cesja, ekspektatywa, prekluzja, zstępny, nawiązka, indos, delikt) lub pojęcia znane z ich doprecyzowaniem (koncesja, roszczenie, kasacja, uchodźca). 

Język prawniczy wzbogacany jest poprzez zapożyczenia (wyrażenia języka obcego przyjęte do języka docelowego i dopasowane do jego systemu fonologiczno-morfologicznego). Poniżej przedstawione zostały przykłady dla języka polskiego.

sankcja [lat. sanctio]

prewencja [ lat. preventio]

interwencja [lat. interventio]

werdykt [en. verdict]

bandyta [wł. bandito]

 
W języku prawniczym wykorzystywane są nie rzadko paremie prawnicze (prawo rzymskie), np. pacta sunt servanda – umów należy dotrzymywać, nemo iudex in causa sua – nikt nie może być sędzią we własnej sprawie).

W języku prawniczym (polskim jak i niemieckim) powszechnie używane są terminy wywodzące się z łaciny i greki, np. ex officio > z urzędu, benefitium > czyn dla dobra, ex post > po fakcie.

W celu określenia czynności prawnych, zjawisk prawnych itp. stosuje się różne techniki leksykalne, w języku polskim występują przeważnie oddzielne wyrazy (budowa analityczna), natomiast w języku niemieckim występują wyrazy połączone ze sobą (budowa syntetyczna – są to tzw. Komposita). Poniżej przedstawione zostały przykłady.

 

protest weksla - Wechselprotest 

czynność prawna rozporządzająca - Verfügungsgeschäft

obowiązek regresu - Regresspflicht

termin zawity - Ausschlussfrist 
 

W niemieckim języku prawniczym w mniejszym stopniu niż w polskim języku prawniczym tworzone są wyrażenia wielowyrazowe o charakterze analitycznym (oddzielne wyrazy), dotyczy to wyrażeń dwu-, trzy- i więcej wyrazowych. Poniżej przedstawione zostały przykłady.
 

władztwo prekaryjne – kurzfristige faktische Besitzeinrӓumung

dopuszczalny środek dowodowy – zulӓssiges Beweismittel

zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej – Befriedigung des Anspruchs eines Dritten

kara zastępcza na wypadek nieuiszczenia grzywny – Ersatzfreiheitsstrafe im Falle der Nichtzahlung der Geldstrafe
 

W angielskim języku prawniczym terminy tworzone są w sposób analityczny (oddzielne wyrazy) określające daną czynność, stan itd. Przykłady:
 

urgent action – czynność nagła

registration files – akty rejestrowe

certificate of incorporation – akt ustanowienia spółki
claim to recourse - roszczenie regresowe  

 

Tłumaczenie języka prawniczego wymaga od tłumacza przyswojenia nie tylko danych wyrażeń lub zwrotów prawniczych, lecz również wiedzy reprezentowanej przez system terminologiczny języka prawniczego. W przekładzie języka prawnego i prawniczego istotne znaczenie ma dopasowanie do terminu języka źródłowego precyzyjnie właściwego ekwiwalentu (odpowiednika w języku docelowym). Należy odnaleźć legalną definicję, tzn. taką, którą zamieścił prawodawca/ustawodawca w treści aktu prawnego. Terminologia prawa cechuje się precyzyjnym określaniem – ‘’odszkodowanie’’ nie znaczy to samo co ‘’zadośćuczynienie’’, znaczenie czasownika ‘’posiadać’’ nie zawsze równa się znaczeniu ‘’mieć’’.
 

Bywa czasami tak, że tłumacz musi dać sobie radę w przypadku, gdy w systemie prawa języka źródłowego nie ma odpowiednika terminu specjalistycznego języka docelowego (ekwiwalencja zerowa). W takim przypadku tłumacz może zastosować różne metody, aby zapewnić należyty przekład:

  1. Może on posłużyć się w przekładzie terminem tekstu źródłowego i zamieścić w nawiasie jego dosłowne tłumaczenie (kalka językowa) lub wyjaśnienie, np. PL > DE Sejm (Kammer des polnischen Parlaments),

  2. Może on użyć w przekładzie definicji lub opisu terminu tekstu źródłowego (np. DE > PL Grundverfϋgung – akt administracyjny nakazujący zwrot świadczenia lub zapłatę odszkodowania),

  3. Może on posłużyć się w tłumaczeniu neologizmem (wyrażenie nieistniejące w języku przekładu), np. DE > PL Oberlandesgericht – Wyższy Sąd Krajowy.


Przy tłumaczeniu języka prawniczego tłumacz powinien wykazywać duży krytycyzm, ponieważ pozornie prosty przekład może być wadliwie wykonany, np. DE > PL Grundgesetz der BRD > ustawa zasadnicza RFN (błędny przekład: konstytucja RFN), PL > DE Sejmik Województwa > Woiwodschaftsrat (wadliwy przekład: Woiwodschaftsparlament).

W angielskim języku prawniczym wyrażenia wieloznaczne mogą sprawiać problemy w doborze adekwatnego odpowiednika w języku docelowym. Poniżej przedstawione zostały terminy angielskie ‘’consideration’’ i ‘’damages’’, które wykazują wieloznaczność. W przykładowych zdaniach użyte zostały poprawne ekwiwalenty polskie (odpowiedniki polskie).

 
consideration > wynagrodzenie/świadczenie wzajemne

The claimant did not receive any consideration for the services.
Powód nie otrzymał żadnego wynagrodzenia za usługi.

 

Wyraz ‘’consideration’’ w języku potocznym ma między innymi znaczenia: namysł, czynnik, troska i inne kontekstowe znaczenia.

 
damages > odszkodowanie, zadośćuczynienie

The ordering entity may seek damages in an amount in excess of contractual penalties.
Zamawiający może ubiegać się o odszkodowanie przenoszące wysokość kar umownych.

 

Kolejny przykład pokazuje, że dopasowanie do polskiego terminu prawniczego ‘’roszczenie’’ poprawnego angielskiego odpowiednika może wiązać się z różnymi niuansami prawa języka docelowego. W języku angielskim jest kilka odpowiedników dla polskiego terminu ‘’roszczenie’’ > claim, right lub relief asked.  


''claim'': termin ‘’claim’’ może być użyty, jeżeli chodzi o twierdzenia powoda w pozwie (rozpatrywanie sprawy w trybie procesowym).

''right'': terminu ,,right’’ można użyć w przypadku, jeśli chodzi o obiektywnie istniejące uprawnienie (prawo materialne cywilne).

''relief asked'': termin ,,relief asked’’ znajduje użycie w kontekście żądań, które sformułowano w pozwie lub we wniosku.

 

Angielski termin ‘’claim’’ wykazuje różne kontekstowe znaczenia w prawie: 

  1. [Prawo procesowe] ‘’pismo procesowe’’, określane w systemie polskim jako ‘’pozew’’,

  2. [Prawo cywilne materialne] ‘’roszczenie’’,

  3. [Prawo upadłościowe] ‘’wierzytelność’’.

Poniższy przykład pokazuje, że tłumaczenie określonych terminów prawniczych z języka angielskiego na polski może być wykonane błędnie, ponieważ systemy prawne obu języków wykazują różnice. Bez znajomości tych niuansów przekład będzie wadliwy.  
 

  1. parental authority

  2. parental rights

Oba angielskie terminy są zbliżone do polskiego terminu ‘’władza rodzicielska’’. Dobór jednego z tych terminów jako poprawnego odpowiednika dla polskiego terminu ‘’władza rodzicielska’’ może być niemożliwy ze względu na fakt, że polski termin ‘’władza rodzicielska’’ to określenie prawnie niezdefiniowane i mające nieostre znaczenie.


3. Tłumaczone dokumenty prawnicze.

  • akty notarialne,

  • certyfikaty,

  • odpisy KRS,

  • pełnomocnictwa,

  • upoważnienia,

  • orzeczenia sądowe,

  • wyroki, oświadczenia,

  • zaświadczenia (ZUS, US),

  • umowy o przekazaniu praw autorskich,

  • umowy komisowe,

  • umowy licencyjno-serwisowe,

  • umowy handlowe,

  • umowy spółek,

  • akty założycielskie,

  • deklaracje zgodności WE,

  • świadectwa rejestracji,

  • patenty (wnioski, opisy)

  • i inne. 

     

​4. Wykonywane tłumaczenia prawnicze.

 
  • tłumaczenie aktów notarialnych,

  • tłumaczenie aktów zgonu, 

  • tłumaczenie aktów urodzenia,

  • tłumaczenie aktów małżeństwa,

  • tłumaczenie umów cywilnych,

  • tłumaczenie umów o przekazaniu praw autorskich, 

  • tłumaczenie odpisów KRS,

  • tłumaczenie odpisów KRK,

  • tłumaczenie zaświadczeń o niekaralności,

  • tłumaczenie zaświadczeń z ZUS,

  • tłumaczenie zaświadczeń z urzędu skarbowego,

  • tłumaczenie pozwów sądowych,

  • tłumaczenie apelacji sądowych,

  • tłumaczenie pism sądowych

  • i innych 

Kontakt

Sprawdź co możemy zrobić dla Ciebie

WYŚLIJ ZAPYTANIE
lub zadzwoń 0048-691-817-809
Używamy Cookies